سید جواد روشن: جشنواره تئاتر رضوی از جمله جشنواره های موضوعی تئاتر در کشور ماست که در سال های اخیر توانسته است جایگاه مناسبی در بین فعالان و هنرمندان تئاتر داشته باشد و با توجه به حمایت مسئولان از این جشنواره ، انتظار می رود در سال های آتی به یکی از جشنواره های جدی تئاتری در ایران تبدیل شود. هر چند برخی از صاحب نظران معتقدند به جای برگزاری جشنواره هایی مانند رضوی ، عاشورائیان و... بهتر است یک جشنواره تئاتر دینی برگزار نمائیم که موضوعات و مفاهیم مختلف دینی را در بر داشته باشد. مسلما برگزاری یک جشنواره بزرگ و جامع می تواند تاثیر بیشتری از چند جشنواره متوسط داشته باشد ولی به نظر می رسد این مسئله نیاز به کارشناسی و دقت بیشتر دارد.
امسال هفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر رضوی از 27 تا 2 آبان ماه در شهرهای بندرعباس و تهران برگزار شد و در تهران مجموعه تئاترشهر ، تالار هنر ، خانه نمایش، تماشاخانه ایرانشهر و خانه هنرمندان میزبان بخش های مختلف جشنواره بودند و در مجموع 68 نمایش شامل 18 نمایش صحنه ای، 6 نمایش تجربی، 12 نمایش کودک و نوجوان و عروسکی، 5 مجلس تعزیه، 4 نمایش آئینی، 8 نمایش خیابانی، 5 نمایش مهمان، 2 نمایش خارجی و 4 رادیو تئاتر در طول روزهای برگزاری در تهران و بندرعباس بر روی صحنه رفتند. آنچه در پی می آید نگاهی کوتاه است به برگزاری جشنواره تئاتر رضوی.
• ترکیب هیات های مختلف بازخوان ، انتخاب و داوری در بخش های مختلف
هیات بازخوان بخش صحنه ای و تجربی : عبدالحی شماسی ، سید حسین فدایی حسین و محمد امیر یار احمدی
هیات بازخوان بخش کودک ونوجوان ، عروسکی و خیابانی : داود کیانیان ، علی اکبر قاضی نظام و شهرام کرمی
هیات انتخاب بخش مسابقه ایران و تجربی : امیر دژاکام ، مسعود دلخواه و مریم معترف
هیات انتخاب بخش کودک ونوجوان ، عروسکی و خیابانی: عادل بزدوده ، شهرامی و محمد رضا کوهستانی
هیات انتخاب بخش تعزیه و آیین های نمایشی : محمد رضا الوند ، حمید رضا اردلان و محمد حسین ناصربخت
هیات انتخاب بخش نمایش های رادیویی و تلویزیونی : نادربرهانی مرند ، محمد زنده نام و رحمان سیفی آزاد
هیات داوران بخش نمایش های تجربی: ناد‌ر برهانی‌مرند، محمود ‌رضا رحیمی و نصرالله قادری
هیات داوران بخش مسابقه ایران: داوود رشیدی، تاجبخش فناییان و‌ علی موذنی
هیات داوران بخش کودک ونوجوان و عروسکی : هما جدیکار ، داود کیانیان و حسن دادشکر
هیات داوران بخش تولید متون : سعید شاپوری ، رضا صابری و میلاد اکبر نژاد
هیات داوران بخش عکس و پوستر : سیف الله صمدیان، سیامک زمردی مطلق و ناصر عرفانیان
•نشست تخصصی آسیب شناسی تئاتر دینی
در ایام برگزاری جشنواره دو نشست تخصصی با موضوع آسیب شناسی تئاتر دینی با حضور سعید شاپوری ، نصرالله قادری ، حسین مسافر آستانه ، دکتر حسن بلخاری و حجت الاسلام و المسلمین محمد علی زم برگزار شد.
در اولین نشست که با حضور سعید شاپوری و نصرالله قادری در سالن کنفرانس مجموعه تئاترشهر برگزار شد، سعید شاپوری در سخنانی گفت:دو نگاه عمده درباره نظرگاه‌های مختلف درباره قران در تاریخ اسلام وجود دارد که نخستین آن مبتنی بر ظاهر کلمات است و دومی بر باطن کلمات تاکید دارد و این نگاه باطن باعث به وجود آمدن نگاه تاویلی شده است.
وی گفت: با توجه به وسعتی که در نگاه‌ها و تاویل‌ها وجود دارد چه آثاری که به شکل مستقیم و چه آثاری که به شکل غیر مستقیم به مفاهیم بزرگ اخلاقی و اجتماعی می‌پردازند در حوزه تئاتر دینی قرار داد. در این نگاه مهم نیست ظاهر یک اثر دینی باشد بلکه مهم باطن آن است که این رویکرد دینی را داشته باشد.
در ادامه جلسه نصرالله قادری نیز در سخنانی اظهار داشت: از نگاه من تئاتر اساسا هنری دینی است و درواقع آنچه موضوع بحث ما است تئاتر مذهبی است.
وی ادامه داد: نخستین آسیب عمده در حوزه تئاتر مذهبی نگاه ابزاری به تئاتر است. در هنر ابزاری ایدئولوژی حاکمیت دارد که مثال بارز آن شوروی دوران استالین است اما در دین اسلام با توجه به شواهد متعدد هنرمند آزاد است.
او گفت: نگاه ابزاری باعث از بین بردن کنشگری می شود و در نتیجه روح پرسشگری از میان می رود. ما نخست باید هنرمند داشته باشیم و نه صنعت‌گر چرا که یک بال هنرمند فن و تکنیک است و بال دیگرش کشف ، شهود و پرسشگری است.
قادری آسیب دیگر تئاتر مذهبی را نگاه خرافاتی به دین دانست و گفت: متاسفانه برخی از هنرمندان به رو ساخت مذهب و بخش خرافی آن بیشتر تمایل دارند تا به عمق و تفکر مذهب.
وی در پایان گفت: اگر هنر مذهبی به مادیات آلوده شود ، هنرمند به تاجر تبدیل می شود و این مسئله نیز آسیب دیگری در این حوزه است.
•کتب منتشر شده
به مناسبت هفتمین دوره جشنواره تئاتر رضوی ، هفت عنوان کتاب شامل دو مجموعه نمایشنامه از آثار برگزیده جشنواره متشکل از نمایشنامه‌های"پشت بوم" از وحید کیارسی، "روزها در راه" نوشته باقر سروش، "کبوتران چاهی" نوشته عدالت فرزانه و"کبوتران کوچه کاج" نوشته شهرام کرمی و نمایشنامه‌های"دزد آب" نوشته امیر دژاکام، "شله پزان" نوشته مهدی نصیری و"ما همه اهل یک محله‌ایم" از رضا صابری منتشر شده است.
از دیگر نمایشنامه‌های منتشر شده در این دوره می‌توان به نمایشنامه"الو سلام" نوشته مهرداد رایانی‌مخصوص اشاره کرد.
در حوزه پژوهش نیز چهار کتاب شامل "شاه غریب" پژوهشی در تعزیه‌های رضوی به همت لاله تقیان و داود فتحعلی‌بیگی ، " یک قمقمه از کوثر" جنبه‌های دراماتیک داستان‌های رضوی از نصرالله قادری

"موسم نور" پژوهش درباره جشنواره رضوی نوشته امیرکاووس‌ بالازاده و کتاب "تعزیه‌های رضوی" شامل 9 تعزیه معتبر در این زمینه به کوشش داود فتحعلی‌بیگی همزمان با برگزاری جشنواره از سوی انتشارات نمایش منتشر شد.
•آیین اختتامیه
مراسم اختتامیه هفتمین دوره جشنواره تئاتر رضوی‌ روز شنبه مورخ 2 آبان ماه سال جاری با حضور سید محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد حسین ایمانی‌ معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسین پارسایی رئیس مرکز هنرهای نمایشی، محمد خزاعی دبیر جشنواره و تنی چند از مسئولان، هنرمندان و فعالان حوزه تئاتر در تالار وحدت برگزار شد.
در این مراسم سید محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با قدردانی از هنرمندانی که همواره پیوند عمیقی با عقاید و باورهای مردم دارند، تشکر کرد و گفت: عنصر خلاقیت در واقع روح خداست که در آدمی دمیده شده و‌ باید از هنرمندان تشکر کرد که در فرصت‌های کوتاه مسائل مهمی را به صحنه تئاتر می‌آورند چرا که تئاتر هنر بسیار اصیل و باظرافتی است.
وی ادامه داد: هنرمند، دردهای جامعه را متوجه می‌شود و آن را در قالب هنر نمایش بیان می‌کند و به قول رهبر معظم انقلاب ؛ تئاتر در جمهوری اسلامی ایران رسالت خود را در بیان درد ها و بازگویی مظلومیت بشریت در بند، ادا کرده است.
وی اظهار داشت: امیدوارم شادی و نشاط در فضای کشور حاکم شود و جشنواره تئاتر رضوی نیز به شکلی فراگیر برگزار شود و ما همواره در این مسیر ثابت قدم باشیم.
این مراسم با پخش کلیپ ، اجرای موسیقی و اهدای لوح تقدیر به برگزار کنندگان و مسئولان بخش کودک و نوجوان این جشنواره در استان هرمزگان پایان یافت.
•برگزیدگان جشنواره
در مراسم اختتامیه این دوره از جشنواره نفرات برگزیده در بخش های مختلف به شرح ذیل اعلام شد:
بخش تجربی:
‌‌بازیگری مرد: جایزه این بخش شامل تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 6000000 ریال تعلق گرفت به توماج دانش بهزادی بازیگر نمایش‌"‌راز ماهی طلایی آکواریوم آقای ژان‌"
‌‌بازیگری زن: جایزه این بخش شامل تندیس جشنواره‌، دیپلم افتخار و مبلغ 6000000 ریال تعلق گرفت به ‌فرحناز اصغری سرابی بازیگر نمایش"راز ماهی طلایی آکواریوم آقای ژان"
‌‌نمایشنامه نویسی:جایزه این بخش شامل تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 8000000 ریال تعلق گرفت به علی ثقفی نویسنده نمایش " بیداری در خواب هزارمن "
‌‌کارگردانی: جایزه این بخش شامل تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 8000000 ریال به طور‌ مشترک به احمد ایرانی‌خواه کارگردان نمایش‌"‌راز ماهی طلایی آکواریوم آقای ژان‌" و ‌‌خیرالله تقیانی‌پور و محسن طراوت کارگردانان نمایش‌"‌مخمصه‌" اهدا ‌شد.
هیأت داوران در بخش ‌‌طراحی صحنه و موسیقی برگزیده‌ای نداشت.
لازم به ذکر است هیأت داوران 2 نمایش‌"‌راز ماهی طلایی آکواریوم آقای ژان‌" و‌" مخمصه "‌ را برای حمایت به منظور اجرای عمومی به مرکز هنرهای نمایشی معرفی ‌‌کرد‌.
بخش مسابقه ایران:
موسیقی: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 5000000 ریال به امید یوسفی برای موسیقی نمایش"‌در این سال‌های بی‌تقویم" اهدا شد.
طراحی صحنه: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 5000000 ریال به سیدحسین فدائی‌حسین برای طراحی صحنه نمایش‌"‌ماه معصوم‌" اهدا شد.
بازیگری مرد:
هیأت داوران با اهدای لوح تقدیر و مبلغ 4000000 ریال از اصغر بیچاره‌ بازیگر نمایش‌"‌آگراندیسمان‌" تقدیر‌ کرد.
رتبه سوم: لوح تقدیر و مبلغ 4000000 ریال به‌ محسن زین‌العابدین برای بازی در نمایش‌"‌مثل پروانه‌"
رتبه دوم: لوح تقدیر و مبلغ 6000000 ریال به ‌حسین دیواندری برای بازی در نمایش‌‌"‌پشت بوم "
رتبه اول: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 8000000 ریال به‌ علیرضا مهران برای بازی نمایش‌"‌مثل پروانه‌"
بازیگری زن:
‌رتبه سوم: لوح تقدیر و مبلغ 4000000 ریال به راحیل رستمیان برای بازی در نمایش"مردود خرداد".
رتبه دوم: لوح تقدیر و مبلغ 6000000 ریال به طور مشترک‌ به نادیا فرجی برای بازی در نمایش"مردود خرداد" و گیتی قاسمی برای نمایش"پشت بوم"
رتبه اول: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 8000000 ریال به ‌عصمت رضاپور برای بازی در نمایش"حکایت دختری که خاتون مغربی را دید"
نمایشنامه نویسی:
رتبه سوم: لوح تقدیر و مبلغ 6000000 ریال به سیدعلی موسویان برای نمایش"مثل پروانه".
رتبه دوم: لوح تقدیر و مبلغ 8000000 ریال به سیروس همتی برای نمایش"حکایت دختری که خاتون مغربی را دید"
رتبه اول: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 10000000 ریال به وحید کیارسی برای نمایش"پشت بوم"
کارگردانی:
رتبه سوم: لوح تقدیر و مبلغ 6000000 ریال به‌ سیدعلی موسویان برای کارگردانی نمایش‌"‌مثل پروانه‌"
رتبه دوم: لوح تقدیر و مبلغ 8000000 ریال به حسین رنجبر شیرازی برای کارگردانی نمایش‌"‌پشت بوم‌"
رتبه اول: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و مبلغ 10000000 ریال به .جلال خباز برای کارگردانی نمایش"‌حکایت دختری که خاتون مغربی را دید‌"
هیأت داوران دو نمایش‌"‌حکایت دختری که خاتون مغربی را دید‌"‌ و"‌پشت بوم‌" را برای انتخاب و حضور در بخش جشنواره جشنواره‌ها به ستاد برگزاری بیست ‌و‌هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاترفجر معرفی ‌‌کرد.