سید جواد روشن : در دوره حضور دکتر خسرونشان در مرکز هنرهای نمایشی و به همت فرهاد مهندس پور شیوه نامه ای برای پرداخت دستمزد هنرمندان تئاتر تنظیم شد. در آن زمان این شیوه نامه منتقدانی داشت که معتقد بودند پرداخت بر اساس این معیارها و مبالغ پیشنهادی نمی تواند معیار خوبی باشد ولی با تمام این مسائل آن شیوه نامه آغاز خوبی برای حرکت به سوی معیار سنجی و قانون مند شدن پرداخت ها بود زیرا تا قبل از آن پرداخت ها بدون هیچ معیار مکتوب و اعلام شده ای انجام می شد. خانه تئاتر نیز به عنوان یک واحد صنفی از همان زمان به دنبال تنظیم قراردادهای تیپ و شیوه نامه ای برای پرداخت ها با توجه به ملاک های حرفه ای بود. با ورود حسین پارسایی به مرکز هنرهای نمایشی ، تنظیم و تصویب این قراردادها همواره مورد بحث و نظر بود ولی متاسفانه به سرانجام نمی رسید. خانه تئاتر زمان زیادی را برای کارشناسی این طرح صرف کرد و جلسات متعددی با مسئولان مرکز هنرهای نمایشی برگزار شد . مرکز هنرهای نمایشی نیز در پاسخ به عدم تصویب این آیین نامه ها معتقد بود: تصویب این قرارداد ها به کارشناسی بیشتر و تطبیق با ضوابط اداری و امکانات مالی نیاز دارد. بعد از حدود 4 سال از بحث جدی برای تصویب این قراردادها و گله مندی های هنرمندان تئاتر بالاخره در روزهای پایانی دوره 4 ساله دولت نهم این قراردادها به تصویب رسید. برخی معتقدند تصویب این قراردادها در این زمان به خاطر احتمال تغییرات مدیریتی است ولی پارسایی این حرف را تکذیب می کند. به هر حال آنچه امروز اهمیت دارد تصویب و نهایی شدن این قراردادهاست که باید آن را به فال نیک گرفت و با وجود اینکه در همین آغاز کار نظرات مختلف و نقدهایی درباره این ایین نامه ها وجود دارد دارد ولی می توان تصویب این آیین نامه ها را یک اتفاق خوب برای تئاتر کشور دانست و مسلما این شیوه نامه گامی است برای قانون مند شدن پرداخت ها. انچه در ذیا می خوانید گزارشی است از نشست رسانه ای مرکز هنرهای نمایشی و خانه تئاتر پیرامون تصویب آیین نامه حقوق تولیدکنندگان تئاتر که در روز سه شنبه مورخ 6 مردادماه سال جاری با حضور حسین پارسایی و ایرج راد در سالن کنفرانس مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
در ابتدای این نشست ، ایرج راد مديرعامل خانه تئاتر در سخنانی با ابراز خرسندي از تصویب قرارداد های تيپ گفت: چند سال است كه موضوع قراردادهاي تيپ را پي‌گيري مي‌كنيم و حتي با كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي نیز طرح موضوع كرديم تا اينكه اخيرا موفق شديم اين قرار دادها را به نتيجه برسانيم.
وی در مورد مبالغ مطرح شده در این آیین نامه به عنوان کف دستمزد گفت: شايد برخی از مسئولان نمی دانند كه يك نمايش با چه سختي‌ها و زحماتي به مرحله اجرا مي‌رسد ولی مبالغي كه به عنوان كف دستمزد در اين قراردادها لحاظ شده نه مورد نظر ما بوده و نه مركز هنرهاي نمايشي، بلکه به دليل واقعيت‌هاي موجود از لحاظ امکانت و بودجه ناچار شديم در نهایت به این ارقام برسیم و باید تلاش کرد تا بودجه تئاتر به جايگاه واقعي خود برسد و پيرو آن مبالغ مندرج در اين آيين‌نامه‌ها نيز افزايش پيدا كنند.
او ادامه داد: شاید این آیین نامه در عمل مشکلاتی داشته باشد که در آن زمان تبصره هایی را به آن اضافه خواهیم کرد ولی ابتدا باید اجازه داد تا این طرح عملی شود.
راد در مورد وجود ملاک های کمی در آیین نامه به جای ملاک های کیفی گفت: درباره ارزش های هنری و معیارهای کیفی خیلی سخت است که متری برای اندازه گیری مشخص کرد و گاهی مشاهده می شود هنرمندان مختلف درباره یک اثر واحد نظرات مختلفی دارند برای همین نمی توان به راحتی درباره ارزش‌گذاري هنري بحث كرد. بنابراين ناچار شديم بيشتر معيارهاي كمي را مدنظر قرار دهيم.
این بازیگر تئاتر افزود: ما مجبور بودیم یک معیار و درجه بندی مشخص بر اساس پارامترهای قابل اندازه گیری داشته باشیم و تلاش کردیم تا بهترین شکل ممکن را که از دل صنف و ساعت ها بحث کارشناسی بدست آمده ، ارائه نمائیم.
او گفت: همچنین علاوه بر معیارهای اولیه پيش‌بيني كرده‌ايم كه اگر هريك از هنرمندان توانايي‌هاي خاص و يا تخصص‌هاي ديگري داشته باشند كه مستقيما در درجه‌بندي قيد نشده باشد، آن را در ميزان مبلغ دستمزدشان لحاظ كنیم.
وی در خصوص امکان تنها یک اجرا برای هر کارگردان در طول سال گفت: تجربه نشان داده است که به طور طبیعی و به خاطر دشواری های کار و کمبود امکانات معمولا كارگردان‌ها نمي‌توانند بيش از يك‌بار در طول سال كار كنند،. از سوي ديگر بسياري از دوستان ما نسبت به پركاري برخي از افراد گله‌مند بودند و همواره عنوان مي‌شد عده‌اي نور چشمي در طول سال چندين كار اجرا مي‌كنند، برای همین ما تلاش كرديم از طريق تنظيم اين آيين‌نامه فرصت کارگردانی و امکانات موجود را به طور عادلانه‌تري در اختيار همه هنرمندان قرار دهیم و باید تلاش کرد امکانات تئاتر و سالن ها افزایش پیدا کند.
راد در مورد معافیت مالیاتی هنرمندان تئاتر گفت: بارها این مسئله را از طریق خانه تئاتر پیگیری کرده ایم ولی متاسفانه به جایی نرسیده است برای همین بیش از یک سال است که شکایتی را به دیوان عدالت اداری فرستاده ایم و نمی دانم با وجود اینکه هنرمندان تلویزیون و سینما از پرداخت مالیات معاف هستند چرا باید تئاتر مظلوم باشد و به این خواسته قانونی ما توجه نشود؟
مدیر عامل خانه تئاتر در پایان از برگزاری جلساتی برای اعضای خانه تئاتر توسط انجمن های مربوط به هر صنف خبر داد که در آن توضیحات لازم و رفع ابهام از آیین نامه های جدید برای هنرمندان تئاتر مطرح شود.
در این نشست حسین پارسایی مدیر کل مرکز هنرهای نمایشی نیز در سخنانی با انتقاد از هنرمندانی که هنوز آیین نامه ها را نخوانده درباره آن نظر می دهند گفت: این آیین نامه از دل اصناف بیرون آمده و از آنهایی که در مورد این آیین نامه ها نطر می دهند باید بپرسید که آیا آن را خوانده اند؟
وی ادامه داد: از ابتدای ورود من به مرکز هنرهای نمایشی تصویب این آیین نامه ها مطرح و پیگیری شد و لی نهایی شدن آن به این روزهای پایانی رسید ما هیچ تعجلیلی برای تصویب آن نداشتیم بلکه به دنبال کار کارشناسی بودیم و گفتن این موضوع كه اين قراردادها به خاطر نزديك شدن به آخرين روزهاي دولت نهم به تصويب رسيده است، كاملا بي‌پايه است.
او افزود: اين آيين‌نامه‌ها كاملا كارشناسي شده است و از دل صنف بيرون آمده و به جزء در بخش ضوابط اداري و واقعیت های مالی هيچ يك از موارد درج شده در اين قراردادها نظر و تحمیل بخش دولتي نيست .
مدیر مرکز هنرهای نمایشی درباره تعیین کف دستمزد کارگردانان با توجه به اینکه تنها یک بار در سال فرصت اجرا دارند گفت: باید توجه داشت که کارگردان تنها یک شخص نیست و گروهی به او وابسته هستند . تغییر و افزایش دستمزد کارگردان مسلما نیازمند افزایش دستمزد سایر اعضاء و گروه کارگردانی است و باید در این زمینه تعادل برقرار کرد. افزایش دستمزد کارگردان بدون در نظر گرفتن واقعیت های مالی کاری بدون کارشناسی است و باید سقف بودجه تولید تئاتر در تهران را در نظر گرفت.
پارسایی گفت: با توجه به بودجه کل تئاتر ، سهم تهران برای تولید نمایش 2 میلیارد و 400 میلیون تومان است و از آنجایی که حداقل باید 60 اثر در تهران تولید شود به طور میانگین سقف قرارداد برای هر گروه در حدود 40 میلون تومان است و این بدان معنی است که در یک گروه باید از تمام هنرمندان در رتبه های مختلف استفاده کرد.
وی در مورد معافیت مالیاتی گفت: انجمن هنرهای نمایشی در حال پیگیری گرفتن معافیت مالیاتی است و از آجایی که در حال حاضر گروه ها طرف قرارداد با انجمن هستند در صورت معاف شدن انجمن ، گروه ها نیز از پرداخت مالیات معاف خواهد شد. همچنین در شکل جدید قراردادها پرداخت و یا کسر مالیات یک طوافق بین طرفین قرارداد خواهد بود.
او اظهار داشت: تنها مرجع صلاحیت دار برای اعلام درجه بندی هنرمندان خانه تئاتر است و ما برای این کار از خانه تئاتر استعلام می کنیم و اگر اختلاف و شکایتی نیز موجود باشد از طرف خانه تئاتر قابل طرح و پیگیری است.
پارسایی درباره نحوه برگزاری شورای ساخت گفت: با وجود مدیر تولید دیگر الزامی به حضور کارگردان در شورای ساخت نیست و دیگر در شوای ساخت چانه زنی صورت نمی گیرد زیرا تمام عوامل بر اساس آیین نامه های موجود از قبل با مدیر تولید قرارداد می بندند و مدیر تولید نیز بر اساس رقم کل قر اردادها و مدارک موجود در جلسه حاضر می شود.
وی درباره ضمانت اجرايي اين آیین نامه ها با توجه به تغييرات احتمالي در وزارت ارشاد اسلامي تصريح كرد: اين آيين‌نامه‌ها مصوب وزارت ارشاد است و به تأييد معاونت هنري نیز رسيده و لازم اجرا است . همچنین هیچ مدیری چنین ثمره ارزشمندی را زیر پا نمی گذارد مگر اینکه از جنس تئاتر نباشد و در صورت بروز تخلف مسلما خانه تئاتر پیگیر مسئله خواهد بود.
مدیر مرکز هنرهای نمایشی در مورد برخي شبهات بوجود آمده در خصوص آيين‌نامه بازيگران گفت: اين‌گونه نيست كه يك بازيگر در طول يك‌سال نتواند در بيش از دو اثر بازي كند بلکه دستمزد بازيگران در دو اثر نمايشي مطابق با توافقي كه با كارگردان صورت مي‌گيرد، پرداخت مي‌شود و از كار سوم به بعد براساس كف دستمزدها حق‌الزحمه خود را دريافت مي‌كنند، يعني بيشتر از آن‌چه در كف دستمزدها اعلام شده دريافت نمي‌كنند.
پارسایی در پایان گفت: این آیین نامه زمان برای اجرا می خواهد و باید فرصت داد تا اشکالات احتمالی آن مشخص و رفع شود. تکمیل و تصویب این آیین نامه ها اقدام ارشمندی است که نباید نادیده گرفته شود و باید زمان داد تا اجرایی شود و اگر مشکلی وجود داشت آنگاه درباره آن بحث کنیم و به دنبال رفع ایرادات آن باشیم.
چند نکته:
* آیین نامه قراردادهای تیپ برای گروه هایی که اجرای آنها از 15 تیرماه سال جاری آغاز شده است لازم اجراست.
* آيين‌نامه انجمن های عكاسان تئاتر، چهره‌پردازان ، تئاتر خياباني در حال آماده سازی و نهایی شدن است.
* به گفته پارسایی بعد از اتمام آیین نامه های تهران به سرعت آيين‌نامه تئاتر شهرستان‌ها تدوين و اجرایی می شود.
* بر اساس این آیین نامه ها کلیه قراردادها برای 30 اجرا تنظیم شده است و افزایش و یا کاهش آن و تغییرات مالی بوجود آمده مستلزم توافق طرفین است.
*بر اساس آیین نامه های جدید با آن دسته از هنرمندانی که به قرارداد خود عمل نکنند و یا در میانه راه گروه را ترک کنند طبق ضوابط برخورد خواهد شد و طرفین ملزم به اجرای قرارداد هستند.
* از این پس سوابق هنرمندان برای رسیدن به درجه بندی هنری به شکل رایانه ای ثبت خواهد شد.