مهدی نصیری: پرداختن به حوزه های موضوعی ملی و ایرانی و با هدف تقویت حس میهن دوستی متاسفانه در سمینار و تئاترها به اندازه سایر حوزه ها مورد توجه قرار نگرفته اند و کمتر می توان آثاری را به یاد آورد که در نتیجه روایت شان حس وطن دوستی و غرور ملی را در تماشاگران ایرانی به وجود بیاورند. این در حالی است که تمام ملت های دنیا و حتی همین همسایه های ریز و درشت اطراف ما تمامی ابزارهای هنری تصویر و نمایش و موسیقی را در جهت بیانی ملی قرار داده و با این روش سعی در به اشتراک گذاشتن احساسات و غرور ملی و زنده نگه داشتن هنرمندانه آن دارند.
نمایش "رویاهای خلیج فارس" نوشته "سیروس کهوری نژاد" یکی از این دست نمایش ها است که امیر دژاکام آن را برای اجرا در جشنواره تئاتر فجر در حال تمرین دارد. این نمایش با تکثیر رویدادهای داستانی اش در فضای واقعی و جادویی اجتماع و طبیعت (جغرافیا) به بیانی کاملا ملی و ایرانی دست می یابد و در پایان با غالب نشان دادن عناصر طبیعی و در راس آن خلیج فارس، احساسات مخاطبان ایرانی اش را نسبت به این جغرافیای مادری به اوج می رساند.
امیر دژاکام هم در صحبت هایش بر ایرانی و ملی بودن نمایش تاکید دارد و می گوید: ما از سال 1364 فعالیت مان را شروع کردیم و هدفمان رسیدن به نمایشی ملی بوده است. مهمترین هدف ما این است که بتوانیم با بکار بردن شیوه های اصولی راهکارهای معاصرسازی نمایش ایرانی را به دست بیاوریم و در ساختار و ریخت فهیم و موثری در معرض انتقال بگذاریم. دژاکام که در یکی از جلسات آخرین تمرین های گروه نمایش اش این صحبت ها را مطرح می کند در ادامه می افزاید: شکل گیری این نمایش یکی از آزمایشهای ما برای دستیابی به این تئاتر ملی است و احتمال هم دارد که ما در این آزمایش شکست خورده باشیم؛ هیچ ابایی هم نداریم چون معتقدیم که این شکست راهنمای مسیر ما برای پیروزی های بعدی خواهد بود .
"رویاهای خلیج فارس" که تعداد عوامل و بازیگران آن احتمالا از چهل نفر هم بیشتر است با موسیقی بومی جنوب ایران (سواحل خلیج فارس) و حرکت فرم گروهی از پسرها و دخترها (شاید پری های دریایی) آغاز می شود و دژاکام از همین حالا جادو و سحر را با فضای واقعی داستان نمایش اش در هم می آمیزد و به تماشاگرش می گوید که دنیای عجیب و پر از راز و رمز و معما و افسانه مواجه خواهد بود. صحبت از منتیل پا و آل و ... آغازگر فضای غریب این نمایش است.
در ادامه، نمایش با به کارگیری مولفه ها و شیوه های مهمی چون کمدی، موسیقی، حرکات فرم و...
تناسب و هماهنگی دارای فراز و فرودی منطقی را به روایت می گذارد که در هر لحظه تماشاگرش را با لحن و شیوه و رویداد و موقعیتی تازه مواجه می سازد. اما از این مهمتر وجود یک خط اصلی کاملاً مبتنی بر اصول دراماتیک در مرکز همه رویدادهای نمایش است. یک شاهزاده غریبه با کاپیتان یک ناوگان هلندی و همکاری یکی از سران قبایل جزیره ای در خلیج فارس (مروارید) قصد دارند شیوه متفاوتی از حمله و نابودی مردم را بکار گیرند. آنها می خواهند ایمان مردم را از آنها بگیرند و آنها را به نابودی بکشانند.
همین تقابل و مواجهه روشن و سر راست تکلیف کلیت و خط اصلی داستان نمایش 120 دقیقه ای "رویاهای خلیج فارس" را روشن می کند. در این شرایط دیگر تکلیف پرداخت رویاها و جادوها برای تماشاگر مشخص است. حالا حواشی غیر واقعی یا معلق در واقعیت و رویا به عناصر و محدوده های همراه با این محور اصلی داستان تبدیل شده و جذابیت آن را چند برابر می کنند.
به همین صورت هم هست که ساختار از طرفی به درام و مبانی و قواعد آن پایبند است و از سوی دیگر به قصه پردازی چند مقطعی با شیوه ایرانی می پردازد. در واقع ساختار نمایش را می توان نمونه ای از شکل روایت ایرانی در قالب ساختار کاملا دراماتیک دانست.
امیر دژاکام، در توضیح این ساختار می گوید: ساخار "رویاهای خلیج فارس" به هیچ وجه اپیزودیک نیست، بلکه تابع روایت غیر خطی ساختار روایی ایرانی است. دژاکام در توضیح درباره سایر حوزه ها می گوید: ما در نمایش از المانها و نشانه های نمایش ایرانی – مثلا تعزیه- استفاده کرده ایم و در نشان دادن فرات، دریا، کوه و ... چنین رویکردی را مورد توجه قرار داده ایم. موسیقی نمایش هم در ارتباط با دو فضای حقیقی و واقعی به دو صورت زنده یا ضبط شده در نمایش به اجرا در خواهد آمد.
امیر دژاکام نقد شدن کارش را سبب شناخت بیشتر می داند و می گوید: دوست دارم نظرات همه را بشنوم و اگر نقدی در کشور ما وجود دارد، همین است که هست! ما حالا برای این اینجا هستیم که این نقدها را بشنویم و از تقابل دیدگاههایمان به نتیجه مطلوبی برسیم.
نمایش با حضور خلیج فارس بر گوشه چپ صحنه و آرام گرفتن همه فرزندان این سرزمین در حضور او به پایان می رسد. حسین محب اهری، کوروش زارعی، پردیس افکاری، شیرین بینا، سیروس همتی و ... بازیگرانی هستند که بعد از تلاشی دو ساعته در میان تشویق حاضرینی که برای دیدن آخرین تمرینهای نمایش به پلاتو شماره 33 اداره تئاتر آمده اند ، کارشان را به اتمام می رسانند.