پس از گذشت دو دهه، باید دید امروز واژه تئاتر دفاع مقدس چه حوزه و گستره ای را در بر می گیرد و بانیان اصلی این گونه تئاتری چه تلاش هایی برای رشد و گسترش آن کرده اند.
سعی داشتیم با طرح سه پرسش زیر به این نتیجه برسیم که واژه ای با عنوان تئاتر دفاع مقدس و محدوده ای که در بر می گیرد، تا چه حد به رشد و ارتقای این گونه تئاتری کمک کرده است.
1.موضوعی کردن چه تاثیری در سطح کیفی و تنوع آثار دارد؟ و آیا این موضوعی کردن باعث از بین رفتن خلاقیت نمی شود؟
2.محدودیت موضوعی تا چه حد باعث خود سانسوری می شود؟
3.هر موضوعی دارای یک هدفمندی خاص خود است. این هدفمندی تا چه حد در راستای رشد و ارتقای اثر (اندیشه) آن قرار می گیرد؟

•منصور براهیمی
1.همیشه خلاقیت موضوع مورد بحث است. این سفسطه است که بگوییم با محدودیت، خلاقیت شکل نمی گیرد. محدودیت غلبه بر چیزی است و خلاقیت ماحصل آن است، از این منظر، موضوعی کردن که به نوعی به محدود کردن و شاید تمرکز بر یک ژانر منتها می شود، تا حدی که امکان تولید را ایجاد کند جریان خوبی است وخلاقیت را بر اساس آنچه در ابتدا توضیح دادم در پی خواهد داشت. اما اگر محدودیت به محتوای اثر هم سرایت کند و فقط امکان تولید را در برنگیرد آن وقت مساله فرق می کند.
در این میان گاه تضاد و جدال شکل می گیرد و مخاطب، خود به قطبی تبدیل می شود که باید نتیجه بگیرد. این تضاد و جدال همیشه به سود اثر نیست و در اغلب موارد، رابطه و پیوند بین اثر و مخاطب از بین می رود.
بدین ترتیب باید بحث محتوا و تولید را در جریان موضوعی کردن از هم جدا کرد. این اولین قدم است.
2.خودسانسوری بیشتر به فضای اجتماعی و روانی خود شخص بر می گردد. این معضل وقتی شکل می گیرد که ترس از تولید اثر بر فعل های جامعه غلبه می کند. هر جامعه ترس خود را دارد. وقتی خودسانسوری پیش می آید که توهم پارانوییا شکل می گیرد.
نگرانی های کاذب، اصلی ترین دلیل خود سانسوری است . هنرمند باید دغدغه داشته باشد اما نگرانی های دروغین، او را از صعود به قله نوشتار، در مرحله سقوط به توهمات بیهوده سوق می دهد. محدودیت موضوع می تواند عامل ایجاد خودسانسوری بشود اما در نهایت نویسنده است که تصمیم گیرنده نهایی برای دخول به این فضاست.
3.ارتقای اندیشه اثر به عوامل متعددی بستگی دارد و نمی توان آن را محدود به موضوعیت صرف دانست. این جریان بحث مفصلی می طلبد و به همین دلیل در این زمان اندک نمی توان به کالبد شکافی آن پرداخت.