این روزها که شهر تهران میزبان جشنواره‌ای با عنوان سیزدهمین جشنواره تئاتر مقاومت است، شاید خیلی‌ها از خودشان بپرسند سابقه‌ای از برگزاری 12 دوره قبل آن در ذهنشان نیست!
چنین تفکری چندان دور از ذهن نیست؛ چراکه این جشنواره در سال‌های پیش با عنوان جشنواره و یا یادواره تئاتر دفاع مقدس برگزار شده و البته در 4 سال گذشته هم دچار تعطیلی موقت شده بود و حال پس از این وقفه چند ساله با نامی جدیدی که نشان از سیاست‌های جدید دارد باردیگر در تهران برگزار می‌شود.
اینکه چرا عنوان «مقاومت» جایگزین «دفاع مقدس» شده است مساله‌ای است که در جلسات متعدد شواری سیاستگذاران درباره آن بحث و تبادل نظر شده است و مسائل مختلفی برای تصویب این تغییر در نظر گرفته شده است.
همانطور که از مفهوم مقاومت از بعد مثبت آن برمی‌آید، این واژه هر نوع حرکت فردی و اجتماعی در برابر سلطه و زور را مدنظر دارد و چه مفهومی بهتر از چنین معنای بلندی می‌توان برای یک جشنواره موضوعی انتخاب کرد.
اگر در همه این سال‌های انقلاب اسلامی مردم ایران و سپس دفاع از جان گذشته آنها در برابر 8 سال هجوم بیگانه را الگوی مقاومت خود معرفی کرده و در جایی آن را دفاع مقدس نامیدیم و برای آن جشنواره‌ها و ژانرهای مختلف هنری آفریدیم، پر بی‌راه نیست اگر امروز تصمیم بگیریم عنوانی جامع‌تر و قابل فهم‌تر برای نسل‌های امروزی و جهانیان انتخاب کنیم و ذیل آن به خلق آثار هنری خود بپردازیم.
دیگر امروز برای ما و جهانیان مفهوم مقاومت تنها در جنگ‌ها و دفاع‌ها خلاصه نمی‌شود بلکه ریشه‌های اجتماعی و سیاسی گسترده‌تری دارد. امروز که دنیا و نه فقط جهان اسلام چشم به ملت ایران و رشادت‌هایشان در 32 سال گذشته دارند، چه بهتر که فرهنگ و اندیشه «مقاومت خود در برابر هر استکبار و استکبارگری و دیکتاتور و دیکتاتورمآبی» را در ظرفی بزرگتر ریخته و در این قالب عرضه کنیم.
جشنواره تئاتر مقاومت امروز از این روی چنین نام گرفته است که هنر نمایش ایران زمین را با همه ریشه‌های ملی و دینی‌اش از شاهنامه تا عاشورا و انقلاب و دفاع مقدس پیوند زده و بتوانیم در قالب هنر که از کهن‌ترین داشته‌های فرهنگیمان است پیام خود را به جهانیان منتقل کنیم.
بسیاری از کشورهای دنیا به بهانه‌های مختلف؛ از قیام‌های کوچک گرفته تا جنگ‌های بزرگ و از جریان‌های اجتماعی تا حرکت‌های سیاسی مفهوم مقاومت را تجربه کرده‌اند که بخش مهمی از آنها هم در فرم‌های مختلف هنری تصویر شده و بخشی از آنها نیز مکتوب شده است و حال نوبت ما است که سهم خود را در این جریان فرهنگی در جهان پررنگ‌تر کرده و به ویژه بتوانیم از فرصت‌های جشنواره‌ای برای حضور هنرمندان دیگر کشورها در ایران استفاده کرده و همچنین شرایط حضور هنرمندان کشورمان در سایر نقاط جهان را فراهم کنیم.
حال که جشنواره تئاتر مقاومت با انتخاب یک عنوان جهان‌شمول برگزار می‌شود لازم است هنرمندان تئاتر کشور نیز افق دید گسترده‌تری برای خود انتخاب کرده و در عین حال که پرداخت‌های مستقیم به دفاع مقدس و انقلاب اسلامی را به فراموشی نمی‌سپرند برای مفهوم «مقاومت» به دنبال مصداق‌های جدید نیز باشند تا هم از دام انتقادهایی مبنی بر کلیشه‌ای و شعاری شدن آثار برهیم و هم بتوانیم از ظرفیت‌های موضوعی و ساختاری جدید بهره‌مند شویم.
در این مسیر نخستین گام را قطعا لازم است نمایشنامه‌نویسان بردارند و با نگارش متون عمیق و خلاق زیرساخت‌های تئاتر فاخر و قابل دفاع را فراهم کنند. مطالعه آثار نمایشی و همچنین ادبی ایران و جهان برای آشنایی بیشتر با تجربه‌های دیگران راهی است که می‌تواند نویسندگان تئاتری کشور را به خلق آثار بهتر رهنمون شود.
حال در صورت تقویت زیرساخت‌های نگارشی لازم است نهادهای فرهنگی نیز به کمک هنرمندان آمده و با تامین برخی نیازمندی‌ها و هزینه‌ها فرصتی برای هنرمندان تئاتر کشورمان ایجاد کنند که بتوانند با فراغ بال بیشتر دست به ساخت اثر بزنند.
سیزدهمین جشنواره تئاتر مقاومت که امسال پس از یک وقفه 4 ساله برگزار شد قطعا با همراهی و همفکری هنرمندان و دست‌اندرکاران تئاتر کشورمان تقویت خواهد شد و آنگاه است که می‌توان انتظار داشت چشم‌اندازهای آرمانی که برای آن متصور است، محقق شود.
به امید روزی که هنر ایران زمین در همه گونه‌ها و مضامین در جهان حرف اول را بزند و در این میان هنر منسوب به مقاومت و به ویژه تئاتر مقاومتمان بر صدر نشیند.