 |
|
|
مدیر سایت : |
 |
|
|
پشتیبانی فنی : |
 |
|
|
|
|
پدید آورنده: وحيد لك
کمک پدید آورنده:
تئاتر خياباني و ضرورت نگاه جسورانة آن به دفاع مقدس |
|
|
|
|
امروز نسل بالنده و بسيار حساس و جوان ما براي پرداختن به موضوع دفاع مقدس چارهاي جز رجعت به رويكردهاي دروني خود ندارد. پديدة جنگ هشت ساله، همانگونه كه از سه منظر اجتماعي، سياسي و اقتصادي قابل بحث و بررسي و پژوهش است، در ميان هنرمند جوان تئاتر كه حتي جايي براي بروز تواناييها و استعداد فكري ـ هنري خود ندارد، موضوع قابل تأمل و پر مسئلهاي است. هنرمند تئاتر ميتواند در كمترين زمان، بيشترين حدود ارتباطي خود و مخاطب را براي يافتن نشانههاي نمايشي و استعاري جستوجو و كشف نمايد.
او نظر خود را دربارة پديدههاي آسيبي پس از جنگ، شفافتر بيان ميكند چرا كه تئاتر خياباني بهترين مدل براي طرح خلاق اين موضوع است. حال ديگر طنز و خنده نيز بر قداست دفاع ملي ما نه تنها خدشهاي وارد نميكند، بلكه گذرگاه يا وسيلهاي است بر تحمل ناملايمتهايي كه درون پيكرة جامعه را فرسايش داده و ميخراشد. در جامعة امروز سه طيف وجود دارند كه به راحتي ميتوان واكنشهاي آنان نسبت به ارزشهاي انقلاب و دفاع مقدس را مورد بررسي و حتي پژوهشهاي وسيع جامعهشناختي و روانشناختي قرار داد. موضوع تئاتر جنگ و بررسي ارزشهاي دفاع مقدس امروزه براي هنرمندان تئاتر قرار گرفته در محدوديت و بحران، موضوع دردمندانه و حائز اهميتي است. در واقع، به همان اندازه كه جامعه از دو طيف اقتصادي بسيار مرفه و بسيار فقير دچار مشكل و آسيب است، تئاتر نيز در ميان دو طيف تفننطلب و جدي در نوسان است. آنجا كه تئاتر با مسائل جدي و موشكافانه برخورد ميكند، متفكرتر و قابل تحليلهاي ساختاري و هنري است. لذا تئاتر فعلي ما كه چيزي شبيه هيچ است، در هياهوي نامها و چهرهها گم نخواهد شد و ميتواند بروز بحران را در فرسايش شكافهاي اجتماعي و اقتصادي به خوبي پيگيري و دنبال كند.
مسئلة جنگ از يك سو و فرايندهاي ارزشي دفاع از سوي ديگر در تئاتر خياباني بهترين فرصت تأمل و تفكر براي مخاطب است. مخاطب از پيش تعيين نشده در گذر از معابر با هزار انديشة در هم و بر هم خود به پديدهاي برخورد ميكند كه هم براي او جذابيت دارد و هم قابل تأمل است و ميتواند او را از درونگرايي جدا ساخته و لحظهاي با دقت و هوش به واقعيت بيرون فراخواند. در اينجاست كه سه طيف مورد نظر پس از انقلاب و جنگ به راحتي قابل كشف و بررسي هستند:
طيف نخست، آنها كه با مسئلة جنگ بهطور جدي درگير بوده و هستند. يعني قشري از جامعه كه شجاعانه پا به ميدان گذاشتند و خود در اين انتخاب مختار بودند. اينها يا در گذشتة جنگ به سر ميبرند يا هنوز نيز به دليل از دست دادن عزيزان خود يا معلوليتهاي پس از جنگ، به نوعي هر لحظه با پديدة هشت سالة جنگ تحميلي در تماس هستند.
طيف دوم، افرادي هستند كه از جنگ پرهيز كردند، اما منكر ارزشهاي ملي- مذهبي جنگ نبوده و نيستند و به نوعي امروز هم خود را به خاطر ديروزشان سرزنش ميكنند. اين طيف جزو مردمي هستند كه به لحاظ پايگاههاي خانوادگي و اجتماعي هنوز ريشه در خاك و ارزشهاي تاريخ ايران دارند و لذا بخش وسيعي از دغدغههاي درونيشان، تأمل و كنكاش در ارزشهاست.
طيف سوم، مربوط به قشري است كه خود را از ابتداي انقلاب آسيب ديده يافتند و هنوز هم با هر چيزي كه به انقلاب بستگي دارد خرده حساب و كينه دارند. حتي اين قشر نيز قابل احترام و بررسي در پايگاههاي آسيبشناسي انقلاب است. لذا در برخورد با موضوع جنگ يا دافعه دارند يا بهطور كل منكر هستند.
بررسي اين سه طيف در ارزيابي مسائل مربوط به جنگ و دفاع مقدس، هنوز هم آن قدر كه در تئاتر و سينما جدي گرفته شده در بخشهاي ديگر فرهنگي پرداخته نشدهاند، هر چند كه پايگاههاي علوم اجتماعي در دانشگاهها به شكلي علمي قادر به بررسي اين سه بخش وسيع پس از انقلاب هستند، اما در عرصة فرهنگ آن طور كه شايسته است فرصت بروز طرح و انديشههاي گوناگون نيافته است. لذا تئاتر خياباني را ميتوان از جمله ناشناختهترين و در عين حال، ملموسترين روش هنري - فرهنگي يافت كه بينياز از تمهيدات و تشريفات، قدرت پرداختن جسورانه به موضوع دفاع مقدس را دارد.
|
|
<
بعدی
قبلی > |
|
|
|
