نویسنده تئاتر عروسکی «توی شهری که تو نیستی » از بی‌توجهی به تئاتر عروسکی و کودک و نوجوان در ژانر دفاع مقدس و مقاومت گله کرده و گفت: متاسفانه در طول این سالها همکاران و دوستان در ژانر مقاومت اغلب بزرگسالان را مخاطب خود دانسته‌اند.
یعقوب صدیق جمالی، نویسنده تئاتر عروسکی «توی شهری که تو نیستی» که به کارگردانی وحید بهبودی از تبریز به سیزدهمین جشنواره تئاتر مقاومت راه پیدا کرده است، گفت: «توی شهری که تو نیستی » داستان یک خانواده در جنگ غزه است. مادر به همراه دو فرزند خود در زیرزمین خانه محبوس می‌شود و راهی به بیرون از خانه ندارد.
وی با اشاره به اینکه این نمایش تلفیقی از کار عروسکی و صحنه و برای مخاطب کودک است، ادامه داد: دو بازیگر زنده به همراه 6 عروسک در نمایش حضور دارند.
صدیق‌جمالی خاطرنشان کرد: واقعیت این است که مفاهیم حوزه تئاتر مقاومت برای گروه سنی کودک و نوجوان به دلیل غنای ارزشی که دارد، پیچیده است. رویدادهای جنگ ومقاومت شاید به آسانی برای ذهن کودک قابل لمس نباشد و بزرگسالان ارتباط بیشتری با این آثار برقرار می‌کنند.
کارگردان «سال کبیسه عیسی» افرود: بر همین اساس یکی از بهترین قالب‌هایی را که پدیدآورنده آثار نمایشی می‌توانند برای گروه سنی کودک ونوجوان از آن بهره بگیرد، دنیای فانتزی عروسک‌ها است که برای این گروه سنی قابل لمس و دسترسی است.
این نویسنده تئاتر تصریح کرد: در نمایش «توی شهری که تو نیستی » از این قابلیت بهره‌برداری کرده‌ایم و توانسته‌ایم حمله رژیم صهیونیستی به مردم غزه را که برای کودک لمس آن بسیار دشوار خواهد بود در قالب عروسک و داستان به تصویر بکشیم و با این گروه از مخاطبان هم ارتباط برقرار کنیم.
وی با اشاره به اینکه محبوس شدن یک مادر به همراه فرزندان برای کودک در قالب داستان عروسکی قابل درک خواهد بود، ادامه داد: کودک در این قالب می‌تواند با شخصیت‌های داستان همذات‌پنداری کرده و آن مفهومی از مقاومت را که مد نظر است، درک کند.
صدیق‌جمالی با اشاره به اینکه متاسفانه در طول این سالها همکاران و دوستان در ژانر مقاومت اغلب بزرگسالان را مخاطب خود دانسته‌اند، تصریح کرد: زمانی که برای اولین بار اختصاص بخش تئاتر عروسکی برای قشر کودک و نوجوان در جشنواره تئاتر دفاع مقدس مطرح شد، مقاومت‌های بسیاری صورت گرفت. عده زیادی بر این باور بودند که نباید موضوع مقاومت را در قالب نمایش‌های عروسکی نشان داد؛ چراکه ارزش معنایی و غنای آن را زیر سئوال می‌برد.
وی که با نمایش «محرم زنده است» به عنوان کارگردان در بخش بازتولید جشنواره نیز حضور دارد، ادامه داد: اتفاقا وقتی که در دوره اول، تئاتر عروسکی وارد این جشنواره شد همه شاهد بودند که نه تنها مفاهیم به راحتی بیان می‌شود بلکه طیف وسیعی از مخاطب را که هیچ گاه در کنار خود نداشتیم به سالن راه پیدا کرد.
به گفته صدیق جمالی با کمی دقت و ظرافت در اجرا می‌توانیم بخش عمده‌ای از مفاهیم مقاومت را منتقل کنیم و اتفاقا نمایش عروسکی تمهید بسیار زیرکانه و هوشمندانه‌ای است که مسئولان جشنواره در آن زمان به کار گرفتند.
این نمایشنامه‌نویس در ادامه به مقوله دقت و ظرافت در اجرا اشاره کرد و گفت: در سال‌های اخیر با توجه به مسایل سیاسی و اجتماعی متاسفانه بحث شعارزدگی و مستقیم‌گویی در قالب آثار مقاومت و دفاع مقدس بسیار مطرح و باعث موضع‌گیری پیش از اجرا برای مخاطب شده است.
وی با اشاره به اینکه بخشی از این مشکل به تولیدکنندگان بازمی‌گردد، تصریح کرد: در مقطعی از زمان به فراخور موقعیت، جامعه رویکردی سفید و سیاه به مقوله مقاومت داشت و آدم‌های خیلی خوب را در مقابل آدم‌های خیلی بد در نمایشنامه‌ها قراردادیم و این اتفاق در حالی شکل گرفت که هیچ توجهی به مفهوم درام در تئاتر و قضاوت مخاطب نداشته‌ایم.
به گفته صدیق‌جمالی، مستقیم‌گویی و شعارزدگی‌ها باعث شد که مخاطب نسبت به تئاتر مقاومت دلزده شود و البته هر چقدر که این اتفاق در مورد گروه کثیری از کارها افتاد، در مقابل بخشی از نمایش‌ها که به ویژگی‌های انسانی و انسان در دفاع مقدس پرداختند به ویژه گروهی که به اثرات جنگ بر روی آدم‌ها و پشت جبهه توجه کردند، موفق بودند.
وی به نمایش«زمستان 66» که در سال های 1375 و76 اجرا شد ، اشاره کرد و ادامه داد: این کار و یا نمایش«محرم زنده است» حتی در بازتولید نیز موفق بودند؛ چراکه به مفهوم انسانی بعد از جنگ و اثرات جنگ بر مادران، همسران و کسانی که به طور مستقیم در جبهه نبودند اشاره دارد و به پس‌لرزه‌هایی می‌پردازد که مخاطب را جذب می‌کند و با کمی ظرافت و به دور از شعارزدگی مفاهیم را بیان می‌کند.
صدیق جمالی با تاکید بر این امر که اگر قرار باشد مفاهیم را مستقیم بیان کنیم کار ما با خطابه فرقی نخواهد داشت، ادامه داد: این در حالی است که خطابه کار سخنران است و وظیفه ما بیان مفاهیم با استفاده از هنر و ظرایف آن .
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جشنواره مقاومت و بیان این نکته که در سال‌های ابتدایی برگزاری این جشنواره شاید 100 اسم از دل این جشنواره بیرون آمد، اظهار کرد: متاسفانه برخی تفکرات مقطعی، برگزاری جشنواره و تولید آثار نمایشی را کاری عبث و بیهوده دانست و این امر منجر به تعطیلی جشنواره‌ای با آن عظمت شد.
صدیق جمالی دوازدهمین دوره جشنواره تئاتر مقاومت را دوره‌ای با شکوه دانست و گفت: این جشنواره در صورت ادامه می توانست با جشنواره فجر رقابت کند و برگزاری آن و حمایت از اجراها می‌توانست حتی یک حمایت مالی را برای تئاتر مقاومت ایجاد کند.
وی با اشاره به اینکه تئاتر مقاومت هیچ گاه به دنبال سود نبوده است، خاطرنشان کرد: نمایش مقاومت بیش از هر چیز به امکانات برای ارائه زیبا و خلق آثاری متفاوت نیازمند است .باید توجه کنیم که نمایش مقاومت علاوه بر خلاقیت هنری و توانمندی ارزشی به سخت‌افزار و مواد اولیه نیاز دارد و اگر این عناصر در کنار یکدیگر چیده شوند، می توانیم مطمئن باشیم که مخاطب نیز لذت خواهد برد.
صدیق جمالی تاکید کرد: به هر حال دفاع مقدس بخشی از تاریخ مخاطب تئاتر کشور است و مخاطبان ایرانی نشان داده‌اند که نسبت به رویدادهای تاریخی اقبال نشان می‌دهند به شرطی که ظرافت و زیبایی در کار وجود داشته باشد.
وی در ادامه بحث خود به مبحث زیبایی‌شناسی در تئاتر و به ویژه ژانر مقاومت اشاره کرد و افزود: یک بخشی از این زیبایی‌شناسی در تئاتر مقاومت قابلیت‌های فنی و بهره‌گیری از عناصر بصری و عواملی است که یک کارگردان بنا به وظیفه می‌تواند در فضای نمایش ایجاد کند. طراحی صحنه هوشمندانه و چشم‌نواز از عناصر بصری است که به زیبایی و استاتیک صحنه کمک می‌کند.
صدیق جمالی خاطرنشان کرد: در کنار این عوامل انتخاب هوشمندانه تیم بازیگری، بهره‌گیری از بازیگران توانمند، نپرداختن به نمادهای مستقیم که باعث موضع‌گیری مخاطب می‌شود نیز از نکات بسیار حائز اهمیت در زیبایی تئاتر مقاومت است.
وی افزود: در ادامه همه این موضوعات پیام انسانی و مبتنی بر ارزش‌های انسانی است که رویداد زیبا را شکل می‌دهد و اثر را به خوبی بیان می‌کند. تئاتر مقاومت، نمایشی ایدئولوژیک است که مفاهیم ایدئولوژِیکی به طور اخص در آن مطرح است و در این راستا توجه به جزئیات ، ظرایف و چیزهایی که مخاطب همیشگی و حرفه‌ای تئاتر هر روز با آن روبه رواست بسیار قابل توجه خواهد بود و هرچقدر به این نکات توجه شود مخاطب با نمایشی با موضوع مقاومت ارتباط بیشتری برقرار می‌کند.
به گفته صدیق‌جمالی قابلیت‌های هنری این اجازه را می دهد که چنین اثری خلق شود و هرچقدر این اثر زیباتر و به‌روزتر باشد میزان تاثیر محتوایی پیام و ارزش آن بیشتر می شود.
وی تاکید کرد: در چند سال اخیر گاه‌گداری به شکل مقطعی حمایت‌های خوبی از تولید تئاتر مقاومت صورت می‌گیرد، اما اگر جشنواره تئاتر مقاومت ادامه پیدا کند و حمایت‌ها به ویژه از هنرمندان شهرستانی صورت بگیرد، گونه‌های مختلفی از تئاتر مقاومت تولید خواهد شد که می‌تواند ویترین چشم‌نواز و چشم‌گیری برای کل کشور باشد.
وی در پایان سیزدهمین جشنواره تئاتر مقاومت را بسیار هوشمندانه عنوان کرد وافزود: برای یک گروه نمایشی بهترین اتفاق نمایش آثار در سطح وسیع است و این اتفاق در جشنواره سیزدهم با نمایش آثار در شهرهای مختلف روی داد که کار بسیار خوبی بود. اغلب جشنواره‌ها به چند روز جشنواره و رقابت بسنده می‌کنند و عمدتا نیز تنها اهالی تئاتر هستند که در این چند روز کار یکدیگر را می‌بینند اما جشنواره تئاتر مقاومت امسال توانست فرصت دیده شدن را به آثار برای مخاطبان در سراسر کشور بدهد.