نقد حتی اگر با قصد و نگاه منفی باشد جذاب است، زیرا اینگونه ما در می یابیم که منتقد اثر را چگونه دیده است و این که اثر، منتقد را وادار به نوشتن می کند حسن است. نقد زمانی سازنده است که هنرمند آن را باور داشته باشد.
نیما دهقان کارگردان نمایش "خنکای ختم خاطره" در گفت و گو با سایت تئاتر مقاومت گفت: در این نمایش برای اولین بار است که من در مقام کارگردان به حوزه ی دفاع مقدس می پردازم. البته در سایر زمینه های این حوزه کار کرده ام، اما به دلیل اینکه خود، در واقع یکی از منتقدین حوزه ی تئاتر دفاع مقدس بوده ام و بارها گفته ام که شکل و مضمون در آن وجود ندارد، با اعتمادی که انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس به من داشت سعی کردم که در واقع هم اعتماد آنها را بیشتر جلب نمایم و هم بگویم می شود به گونه ای دیگر در این حوزه کارکرد که در واقع از این دست جملات کلیشه ای رایج نباشد.
وی در خصوص ویژگی های متن نمایش "خنکای ختم خاطره" گفت: مهمترین ویژگی اش این است که قرار شد حمیدرضا آذرنگ به صورت کارگاهی بنویسد، یعنی متن از پیش تعیین شده نبود و در واقع طرحی بود که با انجمن تئاتر دفاع مقدس به نتیجه رسیدیم و در جلسات تمرین شاخ و برگ گرفت. در مجموع شکل کار ما یک شکل آموزشی است و به لحاظ ساختاری در واقع شبیه ساختار نمایشنامه های برشت است. ما قصه ی کلی داریم و چند قصه ی کوچک که در داخل این قصه ی کلی است. مهمترین اتفاق، برای من و حمیدرضا آذرنگ و همین طور گروه نمایشی، برقرار کردن ارتباط سالم و صمیمی با تماشاچی بود. در مرحله اول برای ما مهم بود که تماشاگر را در حوزه ی تئاتر دفاع مقدس سرگرم کنیم و بعد بحث تعقلی قلقلک دادن ذهن تماشاگر بود که تا امروز، می توانم قاطعانه بگویم که نگاه منفی نداشتیم.
وی در خصوص سبک کارگردانی کار افزود: اساسا من یک ایده دارم و وقتی سر تمرین می آیم به گروه می گویم، قرار است این کار را انجام دهیم و آن ایده را مطرح می کنم و آرام آرام، بچه ها را به خلاقیت و پیشنهاد دادن ترغیب می کنم و کاری می کنم که آن اثر اهمیت بالایی برای تک تک اعضای گروه داشته باشد. آنچه، برای من مهم است، این است که اگر درکی از یک اتفاق وجود داشته باشد نباید از زبان کارگردان به بازیگران و گروه اجرایی گفته شود، بلکه می بایست تمام اعضای گروه به این سمت برسند. من اعتقاد شدید دارم تا زمانی که تک تک اعضای گروه آن اتفاقی را که جلوی چشم تماشاگر می افتد باور داشته باشند، تماشاگر هم حرف آنها را باور کرده و با آنها ارتباط برقرار می کند و همین طور سلیقه ی آنها را نیز می پسندد، هر چند اگر خلاف سلیقه، نظر و اعتقاد آنها باشد. به نظر من این یکی از معضلات تئاتر دفاع مقدس است که بعضی از دوستان در این حوزه بی انصافی می کنند، من معتقدم که اگر در این حوزه ی تئاتری، که هویت ملی دارد می خواهند کار کنند تا زمانی که ایده ی نو و بکری ندارند و یا اگر دارند آن ایده را باور نکرده اند، به هر قیمتی وارد صحنه ی کار نشوند.
وی در خصوص طراحی صحنه ی این نمایش گفت: در واقع طراحی صحنه کار مدرن و غیر متعارفی است. دیوارهایی لابیرنتی هستند که آرام آرام چیده می شود و فضای انتزاعی اپیزودهای نمایش را بوجود می آورند تا در پایان به آن شکل مفهوم خود برسد. آن شکل که ساخته می شود نامش ماز است.
دهقان در مورد موسیقی "خنکای ختم خاطره" گفت: موسیقی، توسط فرشاد فزونی ساخته شده و او مثل یکی از کاراکترهای نمایش هر شب همراه با بازیگران ، موسیقی را به شکل زنده اجرا می کند. بیشتر صداسازی با دهان است و از گیتار و ارگ ، برای فضا سازی استفاده شده است.
وی گفت: نقدهای شفاهی ای که در مورد کار انجام شده تا کنون 90% مثبت بوده است. من صددرصد به نقد معتقد هستم و حتی اگر با قصد و نگاه منفی باشد، چون جذاب است که ما بدانیم منتقد چه چیز را چگونه دیده است. نقد زمانی سازنده است که هنرمند آن را باور داشته باشد زمانی که باور نداشته باشد، حتی اگر یان کات هم آن را بنویسد قطعا آن را قبول نخواهیم داشت.
او افزود: من تئاتر را از اولین شب برای تماشاچی به روی صحنه می برم و از چشم مخاطب به آن نگاه می کنم. من کار می کنم، تا نظرات آنهارا بشنوم، آنها هم با ذهنیت و عقاید مختلف نکات کار را یادآور می شوند و از نظر من مهم نیست که منتقد خوب بنویسد، همین که کار من، منتقد را وادار به نوشتن می کند از نظر من حسن است.
نیما دهقان در خصوص سالن ایرانشهر گفت: ما باید صبر کنیم تا یک سال از عمر این سالن بگذرد، بعد در موردش صحبت کنیم. زمانی که هنرمندان بیایند و مخاطب ها را با خود به این سالن بکشانند، سالن ایرانشهر شناخته می شود. نزدیک به چند دهه است که ما تئاتری ها فقط تئاتر شهر را به عنوان مرکزیت تئاتر می شناسیم و نام تئاتر که می آید، نام این مجموعه در ذهنمان تداعی می شود. معتقدم اگر تئاتر خصوصی در کشور فراگیر شود، محبوبیت تئاتر شهر کمتر می شود.
او گفت: شناخته شده بودن گروه های تئاتر حرفه ای است که اثر آنها را از دید مخاطب جذاب می کند، تازه کارها، باید یک مقطعی را بگذرانند. تبلیغات شهری، نوع طراحی پوستر، اطلاع رسانی و سابقه ی گروه که مهم تر از قبلی هاست، اما اولین نکته این است که اگر کاری خوب باشد، خود مخاطب را به سالن ها می کشاند و هر تماشاگر، تماشاگران دیگر را نیز به سالن ها می آورد.
وی در پایان گفتگو، از آینده ی تئاتر دفاع مقدس گفت: نگاه به این حوزه، نگاه بیلان کاری است، من معتقدم که اگر، یک بودجه ی مشخصی در یک جا وجود داشته باشد و یک سالن مشخص و معتبر، تا هر ماه یکی از کارگردان ها و نویسندگان به همراه گروهشان در آنجا اجرا داشته باشند، رشد چشمگیری در این زمینه خواهیم داشت. به نظرم باید سخت گیری کرد برای کسانی که می خواهد در این حوزه کار کنند، تا برای هنرمندان آرزویی باشد که در این حوزه کار کنند، به عقیده ی من آن روز، روز رشد تئاتر دفاع مقدس و آینده ی آن است.