در میان کارهایی که امروزه در حوزه دفاع مقدس به روی صحنه می روند به ندرت آثار فاخر و با ارزش دیده می شود و ما باید به همین چند کار خوب بسنده کنیم.
نیما دهقان کارگردان نمایش "مادر مانده " در گفت و گو با خبرنگار سایت تئاتر مقاومت گفت: نمایش "مادر مانده" داستان زندگی خانواده ای است که عزادار مادرشان هستند، که در حین عزاداری وجه دیگر شخصیت خود را نشان می دهند. آنها بر سر ارث خانوادگی مجادله می کنند و این در حالی است که روح مادرشان در میان آنها قرار دارد.
وی افزود: متن نمایش "مادر مانده"توسطحمیدرضا آذرنگ به نگارش در آمده که با کارگردانی مشترک حمیدرضا آذرنگ و بنده به روی صحنه است.
دهقان گفت: یکی از شاخصه های این اثر، امروزی بودن آن است یعنی آذرنگ با توجه به شرایط اقتصادی ، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مردم امروز این متن را به رشته تحریر در آورده است که داستان در یک فضای سیال ذهن اتفاق می افتد و فاقد زمان و مکان است و همین مسئله این امکان را به من داد که فضای نمایش را به گونه ای طراحی کنم که تماشاگر با دیدن اجرای اثر به کشف و شهود شخصی برسد.
وی گفت: این نمایش در بیست و هفتمین دوره جشنواره بین المللی تئاتر فجر جایزه بهترین کار به مفهوم ایثار و شهادت را از بنیاد شهید دریافت کرد.
دهقان در خصوص شیوه کارگردانی کار افزود: نمایش کاملا در یک فضای غیرمتعارف و انتزاعی است که در واقع یک جو معماگونه را برای تماشاگر به تصویر می کشد و تماشاگر جواب معما را خود در می یابد. در اصل در این اثر، یک نگاه اجرایی خاصی وجود دارد، یعنی از امکانات نور و صحنه و بازی به گونه ای استفاده می کنیم که برای اولین بار اتفاق می افتد، مثلا ما در تئاتر چیزی تحت عنوان کات نداریم و کات از اصطلاحات سینما است. ولی طراحی صحنه این فضا را به وجود می آورد تا در صحنه کات داشته باشیم و بازیگری جایگزین دیگری شود بدون قطع شدن نور.
وی در خصوص طراحی صحنه این نمایش گفت: یکی از شاخصه های مهم طراحی صحنه این نمایش کاربردی بودن آن است که مفهوم نمادین ندارد و طراحی صحنه تمام تلاشش را می کند تا در بستری ساده با تماشاگر ارتباط برقرار کند با این حال قابلیت انعطاف برای تبدیل شدن به فضاهای رویاگونه انسان را دارد و در واقع ذهن مخاطب را فعال می کند که هر اتفاقی در صحنه می افتد قابل باور باشد.
وی افزود: استقبال مخاطبین از این کار بسیار عالی است و من به جرات می توانم بگویم به جز شب اول سالن پر از مخاطب بود به صورتی که ما در بعضی از شب ها دو اجرا داشتیم زیرا نمایش در یک بستر ساده و صادقانه با تماشاگر ارتباط برقرار کرده است.
دهقان گفت: من صد در صد با نقد موافق هستم حتی اگر با نگاه مغرضانه باشدو معتقد هستم که نقد می تواند سازنده باشد. اساسا منتقدین کارهای من با فضای نمایش هایم آشنا هستند و من از جمع بندی نقدها متوجه می شوم در کارهایم چقدر جسارت داشتم و یا چقدر دچار تکرار شدم. به نظرم نقد یک اثر بیشتر از اینکه برای گروه سازنده باشد باید به گونه ای نوشته شود تا مخاطب با خواندن آن فضای نمایش را ببیند و به کشف و شهود برسد که متاسفانه کمتر در کشور ما این گونه نقدها نوشته می شود ولی تا کنون نقدهایی که در مورد نمایش "مادر مانده" نوشته شده، خوب بوده است.
دهقان گفت: من تا کنون دو کار در حیطه دفاع مقدس انجام داده ام از جمله این کارها "دو متر در دو متر جنگ است". به دلایل شخصی ترجیح می دهم فعلا در این حوزه فعالیت نکنم. زیرا هنرمندان این حوزه باید بدانند این عرصه سفارش، فرمایش و ویترین نیست و آنها باید تغذیه شوند به لحاظ اندیشه ای و دیداری، که خوشبختانه طی چند سال اخیر انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس این کار را انجام می دهد و دیگر این که اگر کسانی که می خواهند در این حوزه فعالیت کنند به سختی وارد شوند آن وقت می توان گفت این حوزه شکل قدرتمندی پیدا می کند و جسارت و ایده های نو در این فضا به وجود می آید و کارهایی با ارزش شکل می گیرد. به طور کلی معتقدم نباید هر کسی که می خواهد شروع به کار کند با نمایشی در عرصه دفاع مقدس وارد این حیطه شود. زیرا بداین گونه کیفیت این آثار پایین می آید. مسئله دیگر که کاملا برای من شخصی است این است که من نسلی هستم که جنگ را از نزدیک ندیده ام و لمس نکرده ام و معتقد هستم کاری که انجام می دهم باید امروزی باشد در عین حال که خالی از دیروز هم نباشد. در این کارم سعی کردم همیشه مفقودالاثر را به شکل امروز و قابل باور برای مخاطب نشان دهم و خوشبختانه کسانی که کار را دیدند با حبیب نمایش کاملا ارتباط برقرار کردند.
دهقان گفت: متاسفانه در میان کارهایی که امروز در حوزه تئاتر دفاع مقدس اجرا می شود به ندرت آثار خوب دیده می شود و ما باید به همین تعداد کار خوب بسنده کنیم. به نظرم از عمده مشکلات در این حوزه همان مسئله تکراری نداشتن سالن مجزا و حرفه ای است تا این آثار بتوانند به راحتی به اجرای عموم دست پیدا کنند و باز هم می گویم، اگر سخت گیری برای اجرایی این آثار باشد ما تعداد محدودی کار در این حوزه خواهیم داشت ولی با کیفیت. این گونه هنرمندان بیشتر به این حوزه سوق پیدا می کند. متاسفانه نگاه هنرمندان امروز به تئاتر دفاع مقدس نگاه ویترینی و فرمایشی است و بیشتر برای خوشامد مسئولین کار می کنند.